Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) Bireyin , genellikle tüm yaşamı boyunca sürebilen nörogelişimsel bir bozukluktur. DEHB’de en göze çarpan belirtiler dikkat eksikliği ve hiperaktivite/impulsivitedir. Dikkat eksikliği semptomları odaklanma güçlüğü, dikkatin kolay dağılması, başlanan işin yarım bırakılması gibi durumları içerirken; hiperaktivite/dürtüsellik belirtileri aşırı hareketlilik hali , sabırsızlık, gibi semptomları barındırır. DEHB’nin sadece çocukluk ve ergenlik döneminde değil aynı zamanda yetişkinlik döneminde de devam eden bir bozukluk olduğu ortaya konmuştur.

Çocukluk çağında DEHB tanısı alan bireylerin %50-70’inde belirtiler yetişkinlikte de devam etmektedir.

Çocuklarda en yaygın hiperaktivite/dürtüsellik belirtileri öne çıkarken, erişkin de daha çok dikkat eksikliği şikayetleri belirgindir.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu DEHB olarak tanımlanırken, olağan dışı hareketlilik dikkat eksikliği, hiperaktivite ve dürtüsellik gibi kavramlarla tanımlanır.

Son zamanlardaki çocuk ve ergenlerle ilgili çalışmalar incelendiğinde, DEHB’ nin, çocuklukta ve ergenlikte en sık karşılaşılan sorunlardan birisi olduğu görülmektedir.

DEHB de semptomlar üç ana başlık altında toplanabilir: Aşırı hareketlilik, dikkat eksikliği ve dürtüsellik.

Aşırı hareketlilik;

fazla konuşma, dinleyebilmek te güçlük çekme, sürekli hareket halinde olma durumu ile tespit edilebilir.

Dikkat Eksikliği belirtilerinde ise; çabuk sıkılma, sorumluluğundaki görevleri tamamlamakta zorlanma , bir işi bitirmeden hemen diğerine geçme, konuşulanı dinlemiyormuş görüntüsü, dışarıdan gelen uyarılarla hemen dikkatinin dağılması gözlenmektedir.

Dürtüsellik (İmpulsivite) belirtileri gösterenlerin, sabırsızlık, sıra beklemekte güçlük ve yönergeleri dinlememe tipik özellikleridir.

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), toplumların pek çoğunda yaygın olarak görülen, erken çocukluk ve hatta intrauterin dönemde dahi kendini belli edebilen bir durumdur.

TEDAVİ

DEHB nöropsikiyatrik bir bozukluktur. Bu bozukluktaki davranış problemlerinin ana sebebi, beynin yapısıyla ilgilidir. Dehb tespiti için uygulanan dikkat testleri ile çalışılması gereken alan belirlenmeli ve sonuca göre psikiyatrik yönlendirme sağlanabilir. Dikkat eksikliğinin bulunduğu durumlarda ‘Dikkati İyileştirme Programları’ ile çalışmalar gerçekleştirilebilir. Dikkati güçlendirme setleri ve beslenme programları ile çalışmalar gerçekleştirilebilir.

Bireysel psikoterapi ve Bilişsel Davranışçı Terapiler gibi müdahale programları uygulanabilir. Burada en önemli nokta ailenin Dehb konusunda biliçlendirilmesidir. Ebeveynlerin bu süreci hatalı yönetmesi,gereğinden fazla tepkiler vermesi semptomların artmasına sebep olabilir . Tedavideki en etkin yöntem ilaç tedavisidir.

SONUÇ

Tedavi için en ideal dönem okul öncesi ve okul çağının ilk yılları olmalıdır. DEHB nin geç tespit edildiği ya da tespit edilemediği durumlarda bireyin eğitim, iş ve sosyal hayatı olumsuz etkilenecektir .Çevresinden negatif tepkiler aldıkça da kendisine olan güveni zedelenecektir. Bu yüzden erken tanı ve tedavi pek çok rahatsızlık gibi DEHB te de en olması arzu edilen bir durumdur .